Moje tokijskie mieszkanie

Siedzę na macie tatami w pokoju urządzonym w tradycyjnym japońskim stylu i piszę na komputerze opierając się o materac wysokości 30 cm, który jest za moimi plecami. Materac to element "umeblowania" w stylu europejskim. Dla Japończyka wystarczyłaby gąbka grubości około 5 cm, na której ułożyłby pościel. Przed sobą mam przesuwane prowadzące na balkon drzwi zrobione z drewnianej ramy podklejonej papierem przypominającym pergamin. Kiedy się odsunie jedno ich skrzydło  można zobaczyć przez grubą szybę ścianę wspaniałej zieleni. Za drugim ich skrzydłem kryje się siatka, która zabezpiecza przed owadami. W pokoju  nie ma okien. Prócz tego jest w nim stojąca na podłodze lampa i niski stolik. Naprzeciwko drzwi balkonowych jest duża wnęka-szafa o przesuwanych drzwiach z szeroką półką w połowie wysokości. To schowek na posciel. Maty na podłodze przyjemnie pachną słomą, są czyste. Do tego pokoju  wchodzi się na bosaka! Na ścianie na wysokości około 1,5 metra jest płaska gruba listwa, zapewne do wieszania odzieży. Pokój sprawia ascetyczne wrażenie. Najlepiej chyba nadaje się na sypialnię i ćwiczenia jogi (albo zen), ale inne pokoje też nie są zbyt funkcjonalne. Na przykład garderoba. Jej wyposażenie stanowi biegnąca wzdłuz sciany szafa w ścianie: półki z góry na dół a tuż przed nimi, na całej długości półek - drązek do wieszania odzieży. Ubrania nie można powiesic w poprzek, bo odległosc od półek do drzwi szafy jest za mała. Trzeba więc zasłonić umieszczonymi na wieszakach rzeczami półki. Prostopadle do tej szafy biegnie inna - nie wiadomo czemu służy, bo nie ma w niej wcale półek - po prostu oddzielona drzwiami pusta przestrzeń.  Można się tam schować i udawać że nikogo nie ma w domu. Sypialnia jest mała, mieszczą się tam tylko dwa łózka i deska do prasowania. Kuchnia to pomieszczenie bez okien o dwóch wejściach z korytarza, z którego wchodzi się też do ubikacji (ogromny sedes z elektronicznym panelem sterowania - z opcją mycia i suszenia!) oraz do łazienki posiadającej przedsionek z lustrem i umywalką oraz osobnym pomieszczeniem przeznaczonym na wannę i brodzik (właściwie cała ta część łazienki jest brodzikiem, bo prysznic jest bezpośrednio nad podłogą).

Mieszkanie nie ma okien tylko drzwi balkonowe w każdym z pokojów. Wszędzie są świetlówki, toteż zapalanie światła trwa dłużej, niż by się chciało.  Trzypalnikowa kuchenka gazowa, zmywarka, plastikowe blaty to wyposażenie kuchni. Nie ma tam miejsca na stół, bo jest zbyt wąska. Pralka automatyczna jest wbudowana w ścianę na korytarzu. Miejscowe pralki piorą w zimnej wodzie (oszczędność!). Trzeba koniecznie używać japońskich proszków, bo te tańsze - amerykańskie nie dopierają w stopniu zadowalającym. Lodówka nie odbiega od normy, przynajmniej na pozór. Chodząc po mieszkaniu trzeba uważac by nie potknąć się z powodu występujacej róznicy poziomow - z przestrzeni położonej niżej stanowiącej przedpokój wchodzi się na wyżej położony korytarz. Z korytarza wchodzimy pięć centymetrow w górę do pokoju z tatami. W mieszkaniu aż roi się od elektronicznych przycisków. Głowny panel sterowania znajduje sie z salonie. Kiedyś gdy nacisnęłam po kolei wszystkie przyciski usłyszałam dziwny szum z łazienki. Okazało się, że w wannie leje się woda. Odkryłam w ten sposób opcję: "przygotuj  kąpiel nie ruszając sie z salonu". Inne przyciski to klimatyzatory i lampy oświetleniowe. Obok panelu jest domofon z ekranem, na którym widać kto dzwoni do drzwi. Gdy pierwszej nocy kładłam się spać, zgadało się o trzęsieniach ziemi. Chciałam wiedzieć, co należy zrobic w takiej sytuacji. "Chodź tutaj, to ci pokażę" - powiedział mąż, więc wstałam i podeszłam do szafy. Na półce były dwa kaski, niżej plecak. "Trzeba szybko wdziać kask, chwycić plecak i uciekac pod stół" - powiedział. Przy słabszych trzęsieniach nie należy uciekać z budynku. Pierwsze wstrząsy nie są groźne, dopiero w drugim etapie zaczynają spadać lampy z sufitu i przedmioty z półek. Grozi to zranieniem. Lepiej więc, żeby w swym japońskim domu nie ustawiać wysoko na pólkach kieliszków, porcelany ani cięższych przedmiotów. 

         W garażu jest komora na śmieci. Należy je sortować. Butelki z tłustych płynow umyć dokładnie. Kartony po sokach i mleku również, a następnie rozłożyc na plasko. Nie umyte nie nadają się do reutylizacji. Osobno układa sie rzeczy mozliwe do spalenia, osobno niepalne. Kartony i papier trzeba związywać sznurkiem. Za wywożenie posortowanych śmieci płaci miasto. Meble, stary sprzęt elektroniczny itp. zbierają specjalne służby, jeśli wezwie się je telefonicznie. Za to już trzeba zapłacić osobno.    

         Wrażenie z Tokio, w którym to mieszkanie się znajduje:  miasto w szarych kolorach, z mnóstwem wieżowców, estakad, trochę jak Nowy Jork. Nie wydaje się brzydkie, zadziwiająco harmonizuje z szarością nieba i oceanu. Jeśli gdzieś widać zieleń - porasta powierzchnię ziemi gęsto, jak kożuch. Czasami wzbijają sie w powietrze wysokie drzewa.  

Jakich to chmur szarych kołyska

jakich to drutów żelbetowych pręgi

 

jakiż to grzbiet tygrysi

 

tokiot wielki

 

Jessu, Andrzej, Magda: Rozdział VII - w świątyni sikhów i Rozdział VIII - dziennik Andrzeja

Rozdział siódmy

 

 

- To wygląda jak wyrzeźbione z tofu! - krzyknęła z zachwytem Magda pokazując na kopuły osadzone na wspinającej się ku niebu, ażurowej konstrukcji, jaśniejącej na tle błękitu.

 - To właśnie gurudwara - uśmiechnął się Randi.

Musiałem przyznać, że świątynia robiła wrażenie. Przed nią kłębił się kolorowy tłum zaproszonych na ceremonię gości. Z ulgą wyskoczyliśmy z wychłodzonego jak lodówka samochodu.

- Oto ojciec pana młodego, pan Singh - Randi przedstawił nam starca w różowym turbanie z malowniczą brodą.

- Gdzie jest syn maharadży? - zapytał Jessu.

- Przyjedzie, na pewno. Włóżcie coś na głowę i chodźmy do świątyni. Uroczystość zacznie się wkrótce.

Zawinąłem sobie na głowie chustkę, która nie chciała ułożyć się w zgrabny turban i w której czułem się jak kiepsko ucharakteryzowany na kobietę transwestyta.  Poprowadzono nas przez całą długość gurudwary i wskazano miejsca na kolorowych, rozścielonych na podłodze tkaninach. Nie było krzeseł i, mimo że uroczystość jeszcze się nie zaczęła, od siedzenia na ziemi ze skrzyżowanymi nogami rozbolały mnie kolana i łydki. Magdę zaproszono na stronę gdzie gromadziły się kobiety. My z Jessu znaleźliśmy się tuż przed czymś, co z braku lepszego słowa, nazwałbym "ołtarzem". Było to niewątpliwie miejsce zarezerwowane dla najważniejszych gości i bliskiej rodziny młodych.  Usypiająca, monotonna muzyka wykonywana przez kilku ubranych w turbany mężczyzn wkrótce zaczęła mnie drażnić.

Ceremonie ciągnęły się w nieskończoność. Co jakiś czas młodzi wstawali i obchodzili "ołtarz", trzymając w ręku końce kolorowego szala.  Powtarzało się to wiele razy, przeplatane nużącym śpiewem. Na koniec na młodą parę posypały się kwiaty. Kiedy wreszcie ślub się zakończył, każdy z nas otrzymał po kawałku  słodkiej, lepkiej substancji. Powąchałem to podejrzliwie, ale nie odważyłem się wziać do ust. Jessu spojrzał na mnie i usmiechnął się:

- Zjedz, to prasad, nie rób przykrości gospodarzom.

- Jeśli żarłbym wszystko, tak jak ty, nie wychodziłbym z toalety.

Jessu nic nie odpowiedział tylko najspokojniej zjadł swój przydział prasadu.

Goście wsiadali do samochodów. Na pokrytym ubitą ziemią, rozległym placu, który niedawno był jednym wielkim parkingiem, pozostały jedynie nieliczne auta. W końcu nadszedł Randi i ruszyliśmy.     

Znowu lodowate powietrze w samochodzie; dobrodziejstwo klimatyzacji, które, jak każe dobro dozowane w sposób  niezgodny z wolą beneficjenta, wydało mi się piekłem. Odetchnąłem z ulgą gdy kierowca otworzył wreszcie drzwiczki auta wypuszczając nas na nieco przykurzoną trawę  ogrodów.

Pałac i przylegające do niego ogrody położone były na niewielkim wzniesieniu. Rozległą trawiastą przestrzeń zdobiły kolorowe turbany niczym kwiaty. Sikhowie, ubrani z europejska w garnitury i białe koszule, nie mogli zrezygnować z tak ważnej części stroju, jaką był turban, toteż widok był wspaniały. Różowe, białe, błękitne, złociste punkty przemieszczały się z miejsca na miejsce.  Gdzieniegdzie dostrzec można było postacie kobiet w barwnych szalach na głowach. Stoły, na których ustawiono podgrzewacze z jedzeniem ocienione były kolorowymi zadaszeniami. Pomyślałem z nadzieją, że pewnie pod wieczór zrobi się chłodniej, bo weselna uczta w ciężkim od upału powietrzu nie byłaby niczym przyjemnym.

Magda zaczęła marudzić, że chce jej się pić. Postanowiłem rozglądnąć się za napojami. Przy jednym ze stołów było tłoczno a ponieważ jeszcze nie serwowano posiłku domyśliłem się, że dają tam coś do picia. Poszliśmy

tam wszyscy w trójkę, gdyż nawet Jessu zaczął skarżyć się na pragnienie. Piwa oczywiście nie było, tak jak ostrzegał nas Randi. Zadowoliliśmy się coca colą. Ponieważ bałem się poprosić o lód zrobiony z miejscowej wody, musiałem pogodzić się z tym, że ma smak słodkiej, grzanej  zupy. Sączyliśmy ciepłą colę, kiedy nagle umilkły rozmowy i wszyscy goście skierowali uwagę na bramę, jaka znajdowała się po lewej stronie, w murze przylegającym do ściany pałacu.

- Idą - szepnęła stojąca obok nas niska kobieta w dziwnie udrapowanym, ciemnoszafirowym stroju. Przyglądnąłem jej się uważnie, chcąc się zorientować w co właściwie była ubrana.

- O, jest i syn maharadży - zauważył stojący tuż przy niej mężczyzna. Nie był chyba sikhiem, bo nie nosił turbanu na głowie.     

W bramie ukazała się młoda para. Przodem szedł wysoki młodzieniec prowadzony przez starszą kobietę. Sam pewnie miałby trudności z posuwaniem się naprzód, bo cała jego twarz zasłonięta była czymś, co na pierwszy rzut oka wydawało się woalką. Potem, kiedy przyjrzeliśmy się mu z bliska zauważyliśmy, że zasłona zrobiona była z nanizanych na nitki dużych pereł. Nieco przed młodzieńcem szedł człowiek niewyróżniający się specjalnie wyglądem, ubrany w garnitur, bez turbanu. Domyśliłem się, że musi to być syn maharadży, właściciel pałacu. Za nimi ukazała się panna młoda ubrana w kremowego koloru szaty. Aż lśniła od biżuterii. Obok niej szedł starszy pan w turbanie, ten sam, którego poznaliśmy przy świątyni. Ni stąd, ni zowąd odezwały się dźwięki orkiestry. Nie zauważyłem, że tam, gdzie kończył się rząd stołów z podgrzewaczami siedzieli muzycy! Grali melodię podobną do weselnego marsza, którego pamiętałem z czasów, kiedy jako młody chłopiec uczestniczyłem w ślubie mojego przyjaciela.  Młodzi skierowali się na środek trawnika. Teraz do ojca pana młodego podszedł inny, równie sędziwy sikh. Każdy z nich trzymał w ręku naszyjnik zrobiony z pomarańczowych, drobnych kwiatów. Włożyli sobie te naszyjniki na wzajem na szyję i uścisnęli się. Z prawej i z lewej strony zaczęli podchodzić do siebie mężczyźni w turbanach z podobnymi naszyjnikami. Wkładali je sobie na szyje, składając życzenia. Państwo młodzi cały czas stali nieruchomo i patrzyli. Nikt nie zwracał na nich uwagi. Dopiero, gdy składanie życzeń zakończyło się, starsza kobieta, ta która prowadziła pana młodego, odsunęła mu z twarzy zasłonę z pereł. Pozowaniu do fotografii nie było końca. Magda również chciała zrobić sobie zdjęcie z młodą parą.  

- Skąd państwo są? - zapytał mnie ten, który rozpoznał syna maharadży wchodzącego przez bramę.

- Z Nowego Jorku, a państwo? - spytałem.

- Przyjechaliśmy z Jodhpuru. Jestem Murthy, - przedstawił się - a to moja żona.

- Czy państwo są krewnymi młodych?

- Nie, znamy się i przyjaźnimy z ich rodziną od dawna. Wybrali wspaniałe miejsce na ślub, nieprawdaż?

- Czy młodzi mieszkają w Gudżaracie?

- Skądże. Młodzi, ich rodzice i goście, prawie wszyscy przyjechali z Nowego Jorku.

- Tak jak my? Niemożliwe! I opłacało im się przyjeżdżać taki kawał, tylko na ślub?

- Tak postanowili rodzice pana młodego.To bardzo bogata i pobożna rodzina. Nie jedzą mięsa, co nie jest takie częste wśród sikhów, nie piją alkoholu. Zależało im, żeby ślub odbył się w pobliżu miejsca, gdzie nauczał guru Nanak.

- To jakiś ich guru?

- Tak, twórca religii sikhijskiej.

Znów zdradziłem się ze swą ignorancją! Ostatecznie, Joke mógł mi zrobić jakieś szkolenie ze spraw indyjskich - pomyślałem, rozgrzeszając się z niewiedzy.

- Poznajcie państwo syna maharadży Jamsahibba, pana Sanjukenseba - zwrócił się do mnie Singh. Obok niego stał Jessu, który rozmawiał z Sanjukensebem z taką swobodą, jakby kumplowali się od lat.

- A to jest pan Sharma, który doskonale orientuje się w miejscowych warunkach. Może udzielic wam wszelkiej pomocy i wskazówek co do dalszej podróży. Bo, jak mi wspomniał pański przyjaciel - rzekł Singh spojrzawszy na mnie   - będziecie chcieli poznać również inne zakątki stanu.

- Ustaliłem już z panem Sharmą, że pojedziemy do Lakhpath, - wtrącił Jessu - miejsca gdzie przebywał guru Nanak.

To, że Jessu interesował się guru Nanakiem było jak najbardziej zgodne z naszym celem podróży, toteż mogłem się tylko zgodzić z jego pomysłem.

Rozmawialiśmy już dobrą chwilę z naszymi nowymi znajomymi, kiedy zauważyłem, że wśród nas brakuje Magdy. Muszę przyznać, że nieco ją zaniedbałem skupiając się na ślubnych uroczystościach, toteż postanowiłem to nadrobić. Przeprosiłem panów i udałem się na jej poszukiwania.

Przeciskałem się wsród rozmawiających i popijających soki i  colę gości, wdychając egzotyczne zapachy,  muskając lekkie, mieniące się wszystkimi kolorami tęczy woale kobiet. Błądząc wśród tego zatrzęsienia zapachów i kolorów długo nie mogłem znaleźć Magdy. Wypatrzyłem ją wreszcie stojącą w grupie z europejska wyglądających meżczyzn, którzy trzymali się razem tworząc jednolitą, mało kolorową grupę. Magda zdawała się świetnie bawić. Rozmawiała i śmiała się głośno. Szal, którym okrywała ramiona w samochodzie i świątyni widocznie wydał jej się zbędny, gdyż  była w skąpej bluzeczce na ramiączkach. Zbliżyłem się do nieznajomych. Z trudem utorowałem sobie wśród nich drogę. W końcu mnie zobaczyła. Rozmowa umilkła. Nie na długo jednak, gdyż jeden z mężczyzn powitał mnie hałaśliwym "dzień dobry", wymówionym z francuskim akcentem. Domyśliłem się, że to goście z namiotów.

-  Zabawiamy pańską narzeczoną, bo chyba słabo jej pan pilnuje. Witamy. Jestem Luis.

- Ta orkiestra chyba całkiem opadła z sił. Grają coraz wolniej - dodał drugi, młody człowiek w kowbojskim kapeluszu.

- No i pić się chce, jak cholera. Jeśli oni do tych ostrych potraw podadzą znowu coca colę, to ja chyba dostanę mdłości - zaśmiał się Luis.

- Jasne. Co ty byś chciał? Francuskie wino, rocznik 95?  - zapytał ten w kapeluszu. - Filip - przedstawił mi się, wyciągając rękę.

- Marzę o zimnym piwie - przyznałem się.

- To o nim zapomnij. Mając takie zachcianki, mogłeś jechać do Saint Tropez - zauważył rzeczowo Luis.

- Chłopaki? A jeśli cuda się zdarzają?  Nagle - tryg, mig!, czary-mary!, patrzymy, a tu wspaniałe wino, na przykład Bordeax, rocznik 76, znajdzie się w naszych szklankach po coli? 

- Nie majacz, Filip, bo każę ci połknąć twój kapelusz - zażartował Luis.

- A czego napiłaby się pańska narzeczona? - zwrócił się do mnie Filip.

- Ja? Najchętniej różowego martini! - rozmarzyła się Magda. - Na weselu mógłby chociaż szampan być - przełknęła ślinę. - A w ogóle, to chciałabym sobie zrobić z wami wszystkimi zdjęcie! Andrzeju, ty ostatnio nosiłeś nasz aparat. Masz go?

- Nie.

- No to gdzie jest?

- Przyznam, że straciłem z nim kontakt po tym, jak fotografowałaś się z młodą parą. Wiem! Przecież Jessu robił nam zdjęcia a potem poszedł by porozmawiać z synem maharadży. Powinien mieć aparat. 

- To idź poszukać Jessu.

Rad nierad poszedłem spełnić polecenie. Zapadała ciemność. Służba zapaliła latarnie i w jednej chwili resztki dziennego światła wyparte zostały przez migotliwe światło gazowych lamp. Przeszedłem do końca ogrodu, by wyjrzeć poza bramę. Po drugiej stronie panowały wprost egipskie, by nie rzec indyjskie ciemności. Zawróciłem ku bawiącym się i usłyszałem, że ktoś zaprasza obecnych do stołów z podgrzewaczami. Kolacja - ucieszyłem się. Goście zaczęli ustawiać się w ogonku. Na początku kolejki stał Jessu, zaproszony tam widocznie przez Sanjukenseba.

- Chodź, Andrzej, pewnie zechcesz coś zjeść.

-  Nie, Magda wysłała mnie po aparat. Podobno go masz.

- Nie zamierzacie chyba fotografować każdego, kto jest na tym przyjęciu – zauważył Jessu.

- Magda chce sobie zrobić zdjęcie z gośćmi z namiotów.

- Stań koło mnie i weź  coś do jedzenia. Zobacz, jaka tam za nami kolejka.

Nie musiał mnie długo przekonywać. Przez cały ogród ciągnął się rząd gości. Chyba na godzinę stania - oceniłem i zdałem się na radę Jessu. Gdy kelner podawał mi talerz, ktoś dotknął mojego ramienia. Odwróciwszy się zobaczyłem Magdę w towarzystwie nowo poznanych znajomych. Oni też zapragnęli ominąć kolejkę.

- Możemy się przyłączyć? - poznałem po głosie Luisa. - A, to pański kolega? Jak ma na imię?

- Jessu - powiedziałem.

- Ach tak, Jessu. W tłumaczeniu znaczyłoby to "Jezus", czyż nie? - zaśmiał się Luis.

- Tak właśnie - powiedziałem i nagle dreszcz przeszedł mi po plecach. Może udałoby się...? Co powiedziałby na to Joke? Czyż nie zależy mu na wykreowaniu Jessu na największego guru na świecie? Przed oczyma stanęły mi  sceny z  kliniki profesora Maksa. Relikwiarz z kawałkiem zabrudzonego krwią gałganka. Wątpliwości, jakie ogranęły mnie na ułamek sekundy. Daleko zabrnąłem - pomyślałem nagle. Może trzeba postawić wszystko na jedną kartę? Dźwięki, kolory, potrawy, które nakładałem na talerz przestały mnie naraz obchodzić. Skupiłem się na jednej myśli. Powinno się udać. Z jego pomocą - przekonywałem sam siebie. Teraz mam okazję dowiedzieć się, kim naprawdę jest Jessu. Ten, z którym podróżuję.

- Możemy sobie mówić na ty? - Filip wyrwał mnie z zamyślenia.

- Co? Chyba tak - odparłem niezbyt przytomnie.

- Wyglądasz, jakbyś wypił butelkę kwaśnego wina - zauważył Filip ściszając głos. Nie martw się, twoja narzeczona jest O.K. Tak się u was mówi, no nie? Czemu patrzysz na mnie jak błędny? Bierz! Patrz, ile tu pyszności. Radzę ci dobrze napełnić talerz.  Może być trudno dopchać się po repetę. 

Napełniliśmy nasze talerze do granic mozliwości i całą grupą udali się na miejsce, gdzie poprzednio rozmawialiśmy.

- Tam będzie nam wygodniej - zapewniał Filip. - Nie ma tłoku, no i można sobie oprzeć talerz na murku. - Ej, Jezusie, czemu wziąłeś tak mało jedzenia?

- On nie jada dużo, - zacząłem bronić Jessu. W tym momencie mój wzrok padł na niewysoką kobietę w szalu na głowie. Jej olśniewająco biała cera i kędzierzawe, rozpuszczone włosy do złudzenia przypominały Miriam. Jessu musiał dostrzec moje osłupienie. Spojrzał w tym samym, co ja kierunku i pokręcił przecząco głową.

- Jessu - zacząłem ostrożnie czując, jak pot spływa mi po plecach - czy nie chciałbyś...

Nie skończyłem, gdyż Filip wcisnął głowę pomiędzy nas i triumfalnie wręczył nam dwa plastikowe kubki z piciem. Przytrzymując talerz jedną ręką i kładąc na nim widelec skosztowałem napoju. W tym momencie to samo zrobił Jessu. Nasze oczy spotkały się.

 

- A co, nie mówiłem, - znów między nas wcisnął się Filip - na weselu nie mogło zabraknąć wina. Tylko te kubki - podniósł do góry plastik - są nieco nieodpowiednie. Ale trudno!

Pociągnąłem głębszy łyk i dotarło do mnie, że wino, którego skosztowałem  jest w bardzo dobrym gatunku. Wydało mi się dość mocne, nadzwyczaj aromatyczne i aksamitne w smaku. Mógłbym przysiąc, że po raz pierwszy piję coś takiego.  Chciałem zapytać: "To twoja robota, Jessu?", ale zauważyłem, że zbliża się ku nam pan Sharma z obojgiem młodych. Panna młoda zmieniła strój. Po raz pierwszy mogłem jej się przyjrzeć z bliska. Spostrzegłem, że jej ręce pokryte są ciemnobrązowymi plamami. Z daleka wyglądało to, jak oparzenia. Jessu położył plastikowy kubek na murku i postąpił ku nim.

- Chcą cię poznać - zwrócił się Sharma do Jessu.

- Jestem szczęśliwy, że mogę być na waszym weselu. Poznałem tu mnóstwo wspaniałych ludzi. Może kiedyś odwiedzilibyście mnie w Nowym Jorku.

- Z przyjemnością - zapewnił pan młody. - Wybaczcie, musimy was opuścić, by powitać krewnych, którzy dopiero teraz przyjechali.

Kątem oka zauważyłem, że Filip rozdaje plastikowe kubki swoim kolegom. Żaden z nich nie okazywał zdziwienia, toteż nie mogłem mieć pewności, że w ich kubkach też było wino. Jednak po niedługim czasie nasza grupa zaczęła zwracać uwagę innych gości swoim hałaśliwym zachowaniem. Jessu próbował ich uciszyć, ale nic to nie pomagało.

- Hej, Jezusie - pokrzykiwał Filip, chwiejąc się na nogach i mieszając słowa francuskie z angielskimi - turbaniaści skręciliby się ze złości, gdyby wiedzieli, jaki im wywinąłeś numer! Wino na ich weselu! Oburzające! Oburzające!

Luis ściągnął mu z głowy kapelusz.

- Połknij to! No, połknij i  przestań wreszcie drzeć pysk!

Widziałem, że Jessu niepokoi się coraz bardziej. Przestępował z nogi na nogę, nie wiedząc jak zareagować. Dopiero wtedy dotarło do mnie, że jeśli zachowanie naszych nowych znajomych zwróci uwagę Indusów, cała sprawa może zakończyc się dla nas bardzo źle. Przeklinałem swoją naiwność i brak rozsądku, nie było jednak czasu na jałowe roztrząsania. Skinąłem na Jessu. W mig pojął o co mi chodzi i wziąwszy pod ramię Magdę, która nie miała zamiaru opuszczać podchmielonej kompanii, ruszył ku kręcącemu się wśród zaproszonych Singhowi - ojcu pana młodego.

Ten zmartwił się widząc, że chcemy wyjść, ale wyjaśniliśmy, że od wczesnego rana byliśmy w podróży i jesteśmy bardzo zmęczeni. Była to zresztą najszczersza prawda i Randi poparł nasze usprawiedliwienia. Przyspieszaliśmy kroku obawiając się, by Filipowi nie przyszło do głowy nas dogonić. Na szczęście, udało nam się bez przeszkód przemknąć do samochodu. Dopiero kiedy znaleźliśmy się na drodze prowadzącej ku naszemu targanemu wiatrem namiotowi, obaj z Jessu odetchnęliśmy z ulgą.

 

Rozdział ósmy

 

         Dziennik Andrzeja, c.d.:

„Noc miałem niespokojną. Wiatr nie ustawał i chociaż do moich uszu nie docierał, dzięki zatyczkom, żaden dźwięk, czułem przez skórę każdy powiew, każde szarpnięcie namiotowego płótna. Do tego dołączył się jeszcze innego rodzaju niepokój. Najkrótsza droga do Lakhpat prowadziła przez te obszary stanu, które najbardziej ucierpiały z powodu trzęsienia ziemi. Co prawda pan Sharma zapewniał nas, że pojedziemy okrężną drogą, wzdłuż morza, z dala od większych miast i że tereny te nie dotknięte zostały kataklizmem, ale nie czułem się przez to spokojniejszy. Wyobrażałem sobie, że ziemia może znów zadrżeć odcinając nam drogę. Ponadto, do moich obaw dotyczących wrogich sił natury dołączyły się wyrzuty sumienia z powodu kiepsko wypełnianego obowiązku. Jessu powinien spotykać się z miejscowymi guru, podpatrywać ich sztuczki, sposób ubierania się, gesty. Tymczasem on zaczął od wczytywania się w świętą księgę hindusów, po której nie wiadomo czego można się było spodziewać. Nie mogłem mu jej przecież odebrać, ani donieść o tym Joke'owi. Musiałem okazać się samodzielny i kreatywny. Przed przyjazdem tutaj wyobrażałem sobie, że odwiedzimy kilku barwnych guru, takich jak Herod w Central Parku i na tym się skończy. Indie stanowczo mnie przerosły. Nie było wyjścia. Pozostawało jechać przed siebie. 

 

Monotonna podróż przez Kachchh miała swój urok. Początkowo jechaliśmy wzdłuż bezludnych, rozległych plaż, do których schodziły łagodne pagórki. Później coraz częściej napotykaliśmy bezkresne, białe równiny. Połyskiwały w słońcu, jak świeży śnieg. Większość tych terenów zajmowała słona pustynia. Po południu dotarliśmy w końcu do Lakhpat.

Miejsce to znajdowało się na półpustynnym, pokrytym skąpą roślinnością terenie. Wiał wszechobecny tutaj, silny wiatr. Do położonych nieco poniżej drogi zabudowań prowadziła piaszczysta wydma, bo trudno było nazwać to drogą. Zdawało się, że nie ma tu żywego ducha, ale kiedy podeszliśmy do białego, ozdobionego fryzem muru, ujrzeliśmy wąskie dwuskrzydłowe drewniane drzwi, zza których wynurzył się człowiek ubrany w biały strój z pomarańczową chustą zawiazaną na głowie. Na prawo od drzwi wisiało kilka chust w podobnym kolorze. Pokazał na nie, każąc nam je założyć.

- To miejsce, za życia guru Nanaka, czyli w szesnastym wieku, niewiele różniło się od tego, co widać teraz. Przynajmniej jeśli chodzi o krajobraz. Tego budynku nie było, chociaż mógł być inny, bardzo podobny. Guru Nanak zatrzymał się tu dwa razy: raz, kiedy wybierał się do Mekki, i drugi raz, kiedy z niej wrócił - mówił Randi patrząc na umieszczoną na murze tablicę pamiatkową.

- Do Mekki? - zainteresował się Jessu. - Czyżby był muzułmaninem?

- Nie. Ale czerpał z islamu i z hinduizmu. Wyznawcy obu tych religii otaczali go wielką czcią. Stworzył religię miłości, zwróconą ku jednemu Bogu.

Zobaczyłem, że człowiek w pomarańczowej chustce na głowie, ten sam, który wyszedł na nasze spotkanie, zbliżył się do Randiego i coś mu opowiada. Jessu przysłuchiwał się im, zaciekawiony.

- Co on mówi?

-  To pewna historia, jaka przydarzyła się guru Nanakowi w Mekkce. Zasnął zdrożony, ze stopami w kierunku świętej Kaaby. Zbudził go oburzony strażnik świątyni, mówiąc: jak możesz spać ze stopami zwróconymi w kierunku Domu Boga?

- Obróć więc moje stopy tak, żeby nie były zwrócone w stonę, w której jest Bóg.

Wtedy strażnik obrócił ciało guru Nanaka stopami w przeciwną stronę. W tym momencie zorientował się, że przecież Bóg jest wszędzie.

 

- Jak długo żył guru Nanak? - zapytał Jessu Randiego.

- Siedemdziesiąt lat. 

- Czy wiadomo, kim byli jego rodzice?

- Tak, jeśli chcesz, możesz przeczytać cały życiorys guru Nanaka, poznać jego nauki.

Słuchałem tego z niepokojem.

- Jessu, nie zamierzasz chyba studiować każdej napotkanej religii?

- Dlaczego nie? - spojrzał na mnie, jakby dopiero teraz zauważył moją obecność. - Nie miałbym nic przeciwko pozostaniu w Indiach na dłużej.

 

Nie zastanawiałem się, co szykuje Joke po naszym powrocie z Indii, ale domyślałem się, że realizacja scenariusza  Księgi wyklucza wydłużenie naszego tutaj pobytu ponad planowany czas.

- Suma, którą dysponujemy nie pozwala na dłuższy niż czterdziestodniowy pobyt w Indiach - powiedziałem.

- Andrzeju, nie będę ci stawiał żadnych przeszkód, jeśli zechcesz wrócić - odparł Jessu.

 

Nie usiłowałem dyskutować z Jessu. Tym bardziej, że według Randiego, pan Sharma miał się porozumieć z  maharadżą Jodhpuru w Radżastanie i ten oczekiwał już naszego przyjazdu. Aby dostać się do Radżastanu mielismy do wyboru znaną nam już drogę nad morzem, dużo dalszą, bo okrężną, i krótszą drogę północną. Zależało mi na czasie. Mimo poważnych obaw i obiekcji ustaliłem z Randim, że przejedziemy przez borykający się ze skutkami trzęsienia ziemi rejon Bhuj.   

Piszę

29.01.2014

Piszę już trzecią powieść z kolei. Dzięki uwagom mych przyjaciół doskonalę je i może w końcu któraś z mych powieści okaże się interesująca dla szerokiego grona czytelników.
Ta pierwsza, o miłości była połykana przez moje koleżanki. Ta druga, o Jessu to jakby podróż przez kultury. Ta trzecia - podnosi dylemat naszych czasów w cywilizacji Zachodu.
Tej pierwszej nie cenię.
Tą drugą cenie bardzo, ale bohater jest enigmatyczny. W moim zamyśle miał być nikim. Akcja jest wartka, ale tak naprawdę bohaterem jest postać niby drugoplanowa - Andrzej.
Ta trzecia - to połączenie psychologii i sensacji. Pozornej. Bo sprawa dotyczy nas wszystkich.
D. 

Warszawa a Tokio

30.12.2013

Próbuję odtworzyć swój tryb życia z Tokio - wędrówkę po muzeach i galeriach. Niewiele tego w Warszawie. Dotarłam wreszcie do kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przy ulicy Pańskiej. Jest to dawny pawilon "Emilia", ten meblarski, odnowiony. W środku - dużo przestrzeni, trochę dzieł artystów współczesnych polskich i nie tylko. po raz pierwszy świadomie widziałam dzieła Althamera i słynny obóz koncentracyjny z klocków lego Libery. Miejsce fajne, chociaż  oczekiwałoby się czegoś większego, zasobniejszego w dzieła. Nie wiadomo, kiedy powstanie to właściwe muzeum. Na razie - cisza.

Jessu, Andrzej, Magda - rozdzial szósty

Rozdział szósty
Telepaliśmy się wojskowym samochodem terenowym, wyziębieni do szpiku kości z powodu włączonej na maksa klimatyzacji. Za każdym razem, kiedy prosiłem Randiego by zmniejszył nawiew robiło się nieco cieplej. Później jednak, z jakiegoś niezrozumiałego dla mnie powodu powietrze znów wiało lodem. Nie pozostawało nic innego jak owijać się częściami garderoby, które mieliśmy ze sobą w bagażu. Po kilku godzinach jazdy samochód zboczył z drogi głównej i wjechawszy na piaszczysty trakt, przystanął. Randi kazał nam wysiąść. Poszliśmy za nim w kierunku niewielkiej budowli, która z bliska okazała się być na wpół zrujnowaną świątynią.

- To świątynia słońca. Ma ponad tysiąc pięćset lat - objaśnił nam Randi.

Magda zapragnęła sfotografować się na zrujnowanych schodach. Zacząłem

poszukiwać odpowiedniego ujęcia dla fotografii. Z tyłu, tuż nad głową Magdy widać było postacie mężczyzn i kobiet, zespolonych w miłosnym transie. Za pomocą zoomu ustawiłem odległość zbliżywszy twarz Magdy najbardziej, jak było to możliwe. Mogłem teraz dostrzec liczne zmarszczki w okolicy jej oczu. "Powinna stosować wyższy numer filtra słonecznego" - pomyślałem. "Słońce źle robi jej na cerę." Pstryknąłem zdjęcie. Kątem oka spostrzegłem Jessu wspinającego się na stopnie świątyni. Usiadł na niewielkiej platformie w najwyższym punkcie budowli, tam gdzie znajdował się otwór wejściowy, skrzyżował nogi i zmróżywszy oczy oddał się medytacji. Szukałem najdogodniejszego miejsca, żeby go sfotografować. W pewnej chwili zobaczyłem, że od strony lasu zbliżają się ku świątyni brawnie ubrane kobiety. Zauważywszy nas przystanęły niezdecydowane. W końcu odważyły się podejść. Niosły na głowach suche gałęzie. W pobliżu światyni złożyły swój bagaż na ziemi. Medytujący Jessu przyciągnął ich uwagę. Po chwili wahania jedna z nich zerwała kilka liści z rosnących dokoła kolczastych krzewów i zbliżyła się do Jessu, Ukłoniwszy się położyła przed nim liście. Uniósł lekko brwi, zaciekawiony jej zachowaniem. Kobieta oddaliła się. Teraz podeszła druga i powtórzyła gest pierwszej. Jessu siedział nieporuszony. Następnie obie odeszły ułożywszy sobie na głowach gałęzie. Pokręciliśmy się trochę wokół ruin i wsiedli do samochodu. Po trzech godzinach Randi obwieścił, że wkrótce znajdziemy się w Mandvi.

- Napiłbym się dobrego, zimnego piwa - westchnąłem.

Randi poruszył się niespokojnie na przednim siedzeniu.

- Nic z tego - zaśmiał się - w stanie Gudżarat obowiązuje całkowity zakaz picia alkoholu.

- Jak to, nawet piwa?

- Ani piwa, ani wina, ani whisky.

- Ładna historia. Dobrze, że przynajmniej nie zakazuje się coca coli - powiedziałem do Jessu. Na nim, naturalnie, takie rzeczy nie robiły wrażenia. Siedział, jak zawsze, bez ruchu i gapił się na przesuwający się za oknem krajobraz. Chwilami, patrząc na niego, odczuwałem coś w rodzaju irytacji.

- Nie martw się, Andrzej. Spójrz, chyba jesteśmy na miejscu.

Zajechaliśmy pod niepozorny barak. Kiedy wysiedliśmy z samochodu zobaczyłem w oddali rozstawione na piasku duże namioty.

- Oto wasza kwatera - pokazał Randi.

Wiał silny wiatr. Z trudem szliśmy w kierunku naszego namiotu. Drobiny piasku wdzierały nam się pod powieki.

- Tam jest ocean - wykrzyknęła Magda. Daleko od nas, w odległości może pół kilometra widać było spienione fale. Od morza dzieliła nas szeroka, płaska plaża. Z ulgą schroniliśmy się na werandzie luksusowego, targanego wściekłymi

powiewami wiatru, płóciennego domu. Zauważyłem, że wszystkie namioty są pozajmowane. Przed niektórymi z nich stały leżaki. Siedzieli na nich ludzie wyglądający na Europejczyków.

- Kto to? - spytałem Randiego.

- Syn maharadży w tym roku otworzył tutaj nadmorski resort. To pierwsza grupa gości, jaka przyjechała do Mandvi. I w dodatku, szykuje się specjalna atrakcja - sikhijski ślub.

- Tutaj? - zdziwiłem się.

- Tak. Niedaleko stąd jest pałac. Jeden z potężnych biznesmenów wynajął go na przyjęcie. Ceremonia ślubu odbędzie się, naturalnie, w gurudwarze.

- Kiedy? - Magda aż poczerwieniała z emocji.

- Dziś po południu. Jesteście zaproszeni - rzucił na odchodnym Randi przykazując nam, byśmy o czwartej czekali pod barakiem. - Nie zapomnijcie wziąć nakryć głowy - dodał.

Zostaliśmy sami. Mogliśmy teraz oglądnąć namiot. Wydał mi się krzyżówką tradycyjnej sypialni pałacowej indyjskich władców z architekturą kinetyczną, jaką widziałem kiedyś na okładce magazynu dla architektów. Wszystkie cztery ściany wydymały się od podmuchów wiatru, gwizdanie i łopotanie drażniło nerwy. Pomyślałem z przerażeniem, że moje zatyczki do uczu mogą okazać się niewystarczające, jeśli wiatr nie ustanie w nocy.

Jessu, Andrzej, Magda - rozdział piąty

Rozdział piąty

- Andrzeju, z kranu nie leci woda! - Magda odkręcała kurek.

- Idź do drugiego apartamentu - doradziłem.

- A w ogóle, to nie tak wyobrażałam sobie ten ośrodek wypoczynkowy.

Magda usiadła na łóżku zrezygnowana.

- Idę nad morze - obwieścił Jessu.

- Ja też, ja też chcę nad morze! - zakrzyknęła radośnie Magda. Nie pozostawało mi nic innego, jak iść z nimi.

Poszliśmy wzdłuż wybetonowanego bulwaru, który wznosił się nad czarnymi grzebieniami skalnymi wystającymi z morza. Chyba był odpływ, bo na skałach osiadły wodorosty a woda tylko gdzieniegdzie wlewała się między skały. Słońce prażyło, odbijając się od jasnego betonu. Poza nami nie było tutaj nikogo. Ponieważ miał przyjechać młody maharadża, nie oddalaliśmy się od ośrodka wypoczynkowego. Jednak do wieczora nie zjawił się nikt z wyjątkiem Randiego, który kazał zanieść do pokojów nasze rzeczy i powiedział, że w mieście nie ma nic więcej do zwiedzania. Pokręciliśmy się po pustych, przypominających opuszczone plaże uliczkach nadmorskich, na których z rzadka stały domy. Jeden z nich zwrócił moją uwagę pstrokatymi kolorami. Była to willa przypominająca nieco te w Kalifornii, tylko o wiele bardziej ekstrawagancka, jeśli chodzi o kształt.

- Musiała sporo kosztować - skomentował Jessu. Później dowiedziałem się od Randiego, że Gudżarat należy do najbogatszych stanów w Indiach. Inaczej wyobrażałem sobie indyjski przepych, ale widać nie byłem ekspertem w tej kwestii. Na spacerach bez celu i pogaduszkach na tarasie naszego apartamentu upłynął nam czas do wieczora. Mam na myśli mnie i Magdę, bo Jessu udał się na jeszcze jedną przechadzkę, sam. Zastanawiałem się, czy powinienem w jakis sposób nim pokierować. Ponieważ jednak zdawał się nie potrzebować niczyjego towarzystwa machnąłem ręką i zająłem się Magdą. Spędziliśmy razem udaną noc, mimo braku wody w łazience i na przekór orszakowi mrówek, które bez końca wędrowały spod umywalki do drzwi.

***

"Andrzej wydaje się jakiś spięty. A przecież nie ma ku temu żadnych powodów. W takim miejscu jak tutaj - niemal na krańcu świata - można być tylko szczęśliwym. To dziwne, nie ma tu mamy, Jana, właściwie nikogo bliskiego - Andrzeja przecież poznałem bardzo niedawno i nie jesteśmy bliżej zaprzyjaźnieni, a mimo to jestem szczęśliwy. Ta Magda - zabawne dziewczątko, aż trudno uwierzyć, czym się zajmowała. Dobrze, że jest z nami, bo przynajmniej Andrzej nie zawraca mi głowy. Czas płynie mi tu jakby wolniej. Czy to możliwe, żeby czas w różnych częściach świata płynął inaczej? To jedyne wyjaśnienie, jakie mi się nasuwa. Zadaję sobie pytanie, czy jestem tym samym Jessu, który opuszczał Nowy Jork przed kilkoma dniami? Wciąż mnie coś zaskakuje. Chociażby to, co widziałem wczoraj: skrawek podłogi za mieszkanie i kawałek białego płótna za cały strój. I mówią, że ten Gandhi pokonał brytyjskie imperium. Czy to możliwe? Jeden człowiek, który za całą broń miał Księgę, mógł zdobyć taką władzę? Muszę przeczytać tą Bhavagadgitę. Czyżby zawierała coś w rodzaju dynamitu? Nie spotkałem się dotychczas z tym, żeby księgi miały taką moc. Nie wiem, czy miał rację Jan mówiąc, że każdemu dana jest możliwość dokonania w życiu czegoś wielkiego. Do tego trzeba mieć wsparcie. Od kogoś lub czegoś. Wielką ideę, albo mistrza - nauczyciela. Nie miotać się po omacku, jak więzień w lochu. Dotychczas czułem się jak więzień. Dlaczego?"

Myśli Jessu zaczęły się plątać, płynęły coraz wolniej. W końcu usnął, niepomny na zastępy jaszczurek, które nocą rozpoczęły swoje myśliwskie harce na ścianach pokoju.

Jessu, Andrzej, Magda Rozdział IV

                                                       Rozdział czwarty

Nazajutrz zjawił się maharadża. Wyglądał na bardzo zmęczonego. Zapytany, jak minęła podróż odparł krótko:

- Wracam z Bhuj.

Siedzieliśmy przy śniadaniu w salonie. Właśnie brałem do ust apetycznie wyglądający wegetariański kotlet kiedy krzesło pode mną zatrzęsło się, jakbym zamiast na solidnym drewnianym meblu siedział na czajniku z gotującą się wodą, którego pokrywka zaczęła podskakiwać. Magda zapiszczała z przerażenia. Zanim jednak zdążyliśmy zareagować drgania ustały.

- To wciąż jeszcze odbicia tamtych wstrząsów - pokręcił głową maharadża.

- Nic nam nie grozi? - spytałem nerwowo. Byłem gotów zarządzić natychmiastowy wyjazd z zagrożonego terenu.

- Moglibyśmy tam pojechać - odezwał się Jessu spojrzawszy na maharadżę.

- Do Bhuj? Nawet nie wyobrażacie sobie, co się tam dzieje. Miasto jest stertą gruzów - maharadża podniósł dłoń. - Kali zbiera swoje żniwo - dodał. - Dam wam

samochód i dwóch żołnierzy eskorty. Pojedziecie do Porbander.

- Czy w tamtym mieście nikt nie ucierpiał? Kto mieszka w pałacu w Porbander? - zapytał Jessu.

- Obecnie nikt. Ale możecie go obejrzeć. Nie było tam takich zniszczeń, jak w Bhuj. Pojedzie z wami ktoś, kto będzie waszym przewodnikiem. Randi!

Z pokoju obok wynurzył się potężnie wyglądający mężczyzna, którego maharadża nazwał Randim. Służący znieśli nasze rzeczy i w pół godziny byliśmy gotowi do drogi. Nie miałem pojęcia dlaczego maharadża nas tam wysyła, jeśli pałac jest niezamieszkany. Widziałem jednak, że Jessu aż pali się do podróży. Dopiero po przybyciu do Porbander przekonałem się, jak wielkim jestem ignorantem w indyjskich sprawach. Nasz samochód zatrzymał się przed czymś, co wyglądało jak potężna biała katedra z ogromną kopułą. Biel kamienia aż kłuła w oczy. Randi kazał nam zdjąć buty i pokazał na tabliczkę w języku angielskim: 'Dom Gandhiego'. "No tak, skąd mogłem wiedzieć" - zakląłem pod nosem. Weszliśmy przez bramę na dziedziniec, do którego przylegał niepozorny dom. Była tam druga brama, o wiele skromniejsza, z napisami w jakimś lokalnym języku. Zwiedzanie pomieszczeń nie było zbyt ciekawym zajęciem. Brak tam było jakichkolwiek mebli. W jednym z pokoi stał kołowrotek i niskie siedzisko. Swoją drogą, jak można było spędzać czas na czymś tak niewygodnym. Na ścianach wisiały biało-czarne zdjecia nienajlepszej jakości. Randi zdawał się poruszać z jakąś szczególną powagą. Kiedy patrzył na zdjęcia, na jego twarzy pojawiał się wyraz uwielbienia. Słabo pamiętałem całą tę historię z Gandhim. Być może Randi to dostrzegł, bo zbliżyl się do mnie i próbował mi o nim opowiedzieć. Rozumiałem co któreś słowo (niewyraźna wymowa Randiego bardzo utrudniała konwersację). Kątem oka widziałem, że Magda się nudzi. Nie mogłem obserwować Jessu, bo cały czas w sposób irytujący pozostawał w tyle. Zaczynałem podejrzewać, że rozumie napisy w języku lokalnym umieszczone pod zdjęciami. Ale chyba się myliłem. Podszedł do Randiego i odciągnąwszy go na bok, zaczął zasypywać go pytaniami. Nie miałem cierpliwości, żeby im towarzyszyć. Ponieważ wydawało mi sie, że wszystko już obejrzałem, zawołałem na Magdę i zeszliśmy na dół zostawiając Jessu z Randim.

- Wyjdźmy na ulicę. Może uda się nam kupić coś do picia - szepnęła Magda.

W wąskiej uliczce natrafiliśmy na sklepik, gdzie kupiliśmy coca-colę. Po godzinie z bramy muzeum wynurzył się Jessu. Szedł zamyślony, jakby udzieliło mu się nabożne skupienie naszego przewodnika. W ręku niósł jakąś księgę. Po raz ostatni odwrócił się ku fasadzie rodzinnego domu Gandhiego, po czym spojrzał na nas jakby z wyrzutem. Pod jego dojrzałym, poważnym wzrokiem poczułem się nieswojo.

- Jedźmy do pałacu - zarządził. Randi przekazał polecenie kierowcy i wkrótce byliśmy na piaszczystym morskim brzegu. Pałac stał na niewielkim wzniesieniu,

za naszymi plecami, w odległości może ośmiuset metrów zaczynało się miasto. Brama pałacu była zamknięta. Randi wyjął z kieszeni plik kluczy i otworzył ją.

Kiedy pchnął olbrzymie skrzydło pałacowych drzwi zobaczyliśmy, że podłogę pokrywa szary pył. Zasypane nim były również blaty stołów i ramy obrazów. Niektóre prace sprawiały wrażenie wydartych z ram. Zwisały poszarpane, zżerane przez robaka wilgoci.

- To trąba powietrzna - tłumaczył Randi widząc nasze zainteresowanie zniszczonymi, leżącymi na podłodze kartonami przedstawiającymi romantyczne pejzaże. - Wpadła tu i zniszczyła rysunki.

Kiedy weszliśmy do dużej sali, w której wisiały obrazy, Jessu, nie oglądając się na Randiego podszedł do płótna przedstawiającego człowieka w długim, haftowanym płaszczu. Człowiek ten miał na głowie coś w rodzaju beretu przyozdobionego drogimi kamieniami.

- Kto to? - spytał Jessu.

- Właściciel tego pałacu. Już nie żyje.

Zbliżyliśmy się wraz z Magdą do ściany, na której wisiał obraz.

Jessu wydawał się być mocno poruszony.

- Z opowiadań matki wynikało, że był tak właśnie ubrany.

- Kto? - wyrwało się Magdzie.

- Melchior.

Jessu wodził palcem po powierzchni płótna ścierając warstwę suchego, szarego pyłu.

- Tak dawniej nosili się maharadżowie - wyjaśnił Randi.

- Dawniej. A teraz? - Jessu spojrzał na niego pytająco.

- Czasami na uroczystości, ubierają się w tradycyjny strój.

Spojrzałem na ścianę nad obrazem. Biegła wzdłuż niej gruba rysa. Randi poszedł za moim wzrokiem

- To ślad po trzęsieniu ziemi. Tutaj też.

Zastanawiałem się czy sufit też jest popękany. Pałac zrobił na mnie przygnębiające wrażenie. Zwierzyłem się z mych refleksji Magdzie.

- No, może jest trochę zaniedbany. Ale to musi być fantastycznie móc posiadać pałac. Jak myślisz, Andrzejku, nie moglibyśmy go kupić?

- Chyba zwariowałaś. Co byśmy z nim robili?

- Urządzili hotel, albo coś w tym stylu.

- Kto by tu przyjechał. Drogi kiepskie i wciąż trzęsienia ziemi.

Magda zamilkła, ale widziałem, że idea posiadania na własność pałacu nie daje jej spokoju.

- Dobrze, kochanie, jeśli spotkamy właściciela, porozmawiamy o możliwości kupna - zażartowałem.

- Dzisiaj będziecie nocować w ośrodku wypoczynkowym, pół kilometra stąd - odezwał się Randi.

- Cudownie! Czy tam jest basen? - wykrzyknęła Magda.

- Nie, ale taras wychodzi wprost na morze - uśmiechnął sie przewodnik.

- Czy żyją jacyś potomkowie właściciela pałacu? - zapytał Jessu.

- Tak, może nawet jego syn zaszczyci nas swoją obecnością i będziecie mogli go poznać. Jedźmy do ośrodka. Tam już czeka na was obiad.

- Obiad, rzecz święta - z przekąsem zauważył Jessu. Dla nas z Magdą jednak obiad był czymś, co nie zasługiwało na ironiczne komentarze.